Települümür?

Merhabalar,

İlk defa kısa yazı yazacağım burada. Selahattin Duman’ı epeyce sever, ve mümkün olduğunca atlamadan, her yazısını okumaya çalışırım. Geçenlerde bir yazısında “települümür” diye bir kelime kullanarak internet tutkunlarına çattı¹. “Bu kelimenin anlamını da Google’da bulun da göreyim” dedi. Gerçi hakkı var kelimeyi Google’da aratınca gelen sonuçlar yalnızca kendi yazıları (En azından şimdiye kadar öyleydi). Ama ben yine de üşenmeyip araştırdım ve gerek Ezoterik terim sözlüklerinde, gerek Osmanlıca-Türkçe sözlüklerde baktığım bu kelimenin anlamını bulamadım. Tabii ki bu sözlüklere para vermedim yoksa Bay Duman kazanmış olurdu değil mi? Girdiğim kitapçılarda baktım, lakin yoktu.

Sonunda bugün, birazda dumanlı bir kafayla aklıma gelen fikrin ışığında, Google’da kelimeyi çeşitli yerlerinden bölerek arattım^* ve kelimenin aslında üç kelimenin birleşmesinden oluştuğuna karar verdim. Doğru mudur değil midir bilemem ama işte o kelimeler:

települümür = telep ül ümür

Kelimeler tahmin ettiğim kadarıyla Uygurca ve bildiğimiz talep ve ömür kelimelerine karşılık geliyor gördüğüm kadarıyla. Aradaki “ül” ekini ise üçüncü tekil iyelik eki olarak anlıyorum. Maalesef kelimenin anlamına dair bulabildiğim (uydurabildiğim) en yakın açıklama bu ve ül ekinin öz Türkçe olup olmadığını, dahası Uygurca’da var olup olmadığını bilemiyorum. Lakin ben bu açıklamayı, en azından Bay Duman yalanlayana kadar geçerli kabul ediyorum.

Kısacası ben települümür’ü, yani telep ül ümür’ü, ömrün talebi, ya da daha rahat anlaşılacak şekliyle “yaşama isteği” olarak çeviriyorum. (Gerçi aynı tamlama, karşındakine savurduğun “hayatını istiyorum” şeklinde bir tehdit gibi de anlaşılabilir ama “yaşama isteği” daha eğlenceli bir çeviri)

Görüldüğü gibi kaynak olarak sadece Google’ı kullandım. (Herhalde iştikak sanatıyla beni tanıştıran kitabı doğrudan etkili olmadığı için sayamayız?). Böylece Bay Duman’a Google’ın (ve internetin) sandığı kadar kötü bir şey olmadığını göstermiş olduğumu umuyorum.

Települümür kelimesinin tatmin edici bir anlamını, hem de çok güvendiğim Google’dan bulabildiğim için, uzun zaman sonra daha rahat bir uyku çekebileceğim

^* Nur içinde yatsın Şinasi Tekin. Yazdığı İştikakçının Köşesi kitabını okumamış olsam belki de kelimelerinin kökenlerini bulmak için onları aklıma estiği gibi parçalayıp anlamları var mı diye bakmak aklıma gelmeyecekti.

Kaynak:
¹ Selahattin Duman’ın ilgili yazısı