Kirpi’nin Yeri

Geçenlerde spor üzerine bir şeyler okuyordum. Sağlıklı bir diyette üç öğün yerine en az beş öğün yemek yenmesini salık veriyordu. Belki aşinasınızdır buna zira yakın zamanda çeşitli doktorlar da sıklıkla bunu önerdi. Sağlıklı bir diyetin esasları arasında asla çok acıkmamak yer alıyormuş. Bunu hatırlayınca birden kafama dank etti ve kendi kendime sordum: Ulan biz niye günde üç öğün yemek yiyoruz ki? Bununla da yetinmedim. Yemek saatlerinin neden bu şekilde olduğuna da kafam takıldı. Birileri üşenmemiş, bizim için düşünmüş taşınmış, öğle yemeği şu saatte yenir demiş biz de o saatte yiyoruz öyle mi? Malum insan merak eden hayvandır. Ben de merak ettim. Üşenmedim, araştırdım. Read more…

Merhabalar,

İlk defa kısa yazı yazacağım burada. Selahattin Duman’ı epeyce sever, ve mümkün olduğunca atlamadan, her yazısını okumaya çalışırım. Geçenlerde bir yazısında “települümür” diye bir kelime kullanarak internet tutkunlarına çattı¹. “Bu kelimenin anlamını da Google’da bulun da göreyim” dedi. Gerçi hakkı var kelimeyi Google’da aratınca gelen sonuçlar yalnızca kendi yazıları (En azından şimdiye kadar öyleydi). Ama ben yine de üşenmeyip araştırdım ve gerek Ezoterik terim sözlüklerinde, gerek Osmanlıca-Türkçe sözlüklerde baktığım bu kelimenin anlamını bulamadım. Tabii ki bu sözlüklere para vermedim yoksa Bay Duman kazanmış olurdu değil mi? Girdiğim kitapçılarda baktım, lakin yoktu. Read more…

Home TV¹, sağolsun, geçenlerde “Hepsinin bir hikayesi var”² isimli programda dünyadaki mantı çeşitlerini inceledi ve mantının kökenleri hakkında kısaca bilgi verdi. Hayatının bir yerinde hamurla haşır neşir olmuş neredeyse tüm toplumlarda bir mantı çeşidi bulmak söz konusuymuş. Ama benim çok daha fazla ilgimi çeken konu şuydu. Koreliler bizim mantı dediğimiz yemeğin adına Mandu³ diyorlarmış. Bunu duyar duymaz hem çok şaşırdım hem de çok heyecanlandım. Logic-Mantık/Logi-Mantı şeklindeki çeviriye sıklıkla maruz kalan (tabii ki bu çeviriyi ara ara da kullanan : )) benim için “mantı” kelimesinin kökenine inme şansı bulmak açıkçası paha biçilmez bir fırsattı. Biraz inceleyip gördüm ki bizim mantı diye adlandırdığımız yemeğin uzak doğuda kullanılan adları (söyleniş olarak) hep birbirine benziyor. Örneğin Koreliler Mandu derken, Moğollar Mantuu⁴, Çin ise Mantou⁴ diyor. Biraz araştırınca gördüm ki, kelimenin çıkışı popüler inanışa göre Çin’in “Üç Krallık Dönemi”ne⁵, yani M.S. 220-280 yıllarına denk geliyor. Hikayesi ise kısaca şöyle (tercümedir): Read more…

Hep uzun uzun yazıyorum. Biraz da kısa ama öz yazayım dedim. Bakalım becerebilecek miyim.. Bizim sülale efradının (ki biraz Kayseri biraz Mersin diyebilirim özetle) ve çevresinin çok güzel sözleri vardır, uzun zamandır onlardan bahsedeyim diyorum. Hangisine atasözü deyip hangisine diyemeyeceğimize bırakalım TDK karar veredursun, benim çok hoşuma giden ve çoğu kez “cuk oturan” bu söz öbeklerine burada yer vereyim istedim. Kaynak veremiyorum ama bu kadar uyumlu söz öbeklerini ben uydurmuş olamayacağıma göre mutlaka doğrudur diyebilirsiniz. Yok diyemiyorsanız bunu da benim dehama yorun. (“Yer demir gök bakır” uygun bir sözümüz oldu buraya değil mi ) Neyse, güya kısa yazacak idim. Bir uyarıda bulunayım tabii. Burada kullanacağım kelimeler, bizim atalarımızın yapısına uygun olarak “günümüz terbiye sınırları” haricindedir. Ona göre okuyunuz veya okumayınız!!!

Read more…

Ahmet Hakan bugünkü yazısında cinsel çağrışım yapan yemek adlarına dinibütün öneriler getirmiş. Bu öneriler değil tabii ki konumuz. Konu, Sayın Hakan’ın önerileri getirirken “Türk milletinin en tuhaf buluşu olan ‘yengen’ adlı yiyecek”ten bahsetmiş olması. Ben de ne zamandır fırsatını bulsam da bu yengen denen yiyeceğin kökenlerini bir yazsam, şu Türk milletinin tuhaf(?) köklerine ışık tutsam diyordum. Tahmin edebileceğiniz gibi milletimin en tuhaf buluşu bu değil. Ama gazeteye köşe yazarken böyle ayrıntılara girmenin lüzumu yok değil mi? Yine de yazısının yarattığı etki için Ahmet Hakan’ı kutlarım. Fazla uzatmadan da gelelim esas meseleye. Read more…

Neskafe’nin ne demek olduğunu hepimiz biliyoruz değil mi? Ya da en azından bir kıraathanede (ya da çağdaş adıyla kafe) neskafe istediğimizde bize nasıl bir şey sunulacağını tahmin ediyoruz. Veya bakkaldan selpak istersek bize ne vereceğini biliyoruz. Bunlar hep bir ticari markete ilk giren olmanın ne kadar önemli olduğunu ve de daha da önemlisi yaratıcı olmanın önemini gösteriyor bize. Tabii tekelin tehlikelerini de. Neskafe derken kastettiğimiz şey aslında suya atılınca eriyen tanecik li kahve. Oysa Neskafe, daha doğrusu Nescafe, Nestle’nin kahve çekirdeği tabanlı ürünlerinin genel adı. Veya Selpak, aslında bizim için cepte taşınabilir kağıt mendili simgeliyor ama yine bu da bir marka aslında. Read more…